Romantiek in het veen

Romantiek is echt niet aan leeftijd gebonden. Dat zie je meteen aan de passagiers op de fluisterboot. Driekwart van de opvarenden ziet geen heil in haarverf, maar voor een tocht bij volle maan over de veenwateren komen ze graag naar Overijssel.
We zijn opgestapt bij het bezoekerscentrum van De Wieden, zo’n tien lage boerderijen aan een knus grindpaadje. Vroeger liep het pad door naar Beulake. Het dorp verdronk een paar honderd jaar geleden bij een enorme overstroming in wat nu de Beulakerwijde heet, een wijds, koel meer. Hooguit anderhalve meter diep is het. Bedrieglijk, want de zachte veenbodem zou de argeloze loper onverbiddelijk vastzuigen.

Van het meer af gaat het door ontelbare sloten en vaarten. Vredig is het, en aangenaam, al is er voor de natuurleek eigenlijk niet zo veel te zien. Eindeloos water, eindeloos gepluimd riet, hier en daar bloemen in voornamelijk blauwschakeringen. Er is wel van alles te horen, want dit is broed-en woongebied voor veel verschillende vogels. En te ruiken – de geur van moerassig water en mij onbekende planten. Wanneer de zon zakt voel ik ook de snel toenemende kou. Die ik vergeet wanneer we de sloten weer verlaten en over de uitgestrektheid van de Beulakerwijde terug fluistervaren naar de aanlegplaats. Oh, om nu in deze boot te zijn zonder medepassagiers. Met dikke kussens, warme dekens en de allerliefste. Open haarden, strandwandelingen, laat staan goede wijn – allemaal onzin. Voor echte romantiek hoef je alleen maar ’s avonds in een bootje te stappen. In een warme trui en bij volle maan.

Nationaal_Park_Weerribben-Wieden._Slootjes_in_rietvelden_ontstaan_tijdens_het_turfsteken_in_vroegere_jaren._02

 

 

 

 

 

http://www.natuurmonumenten.nl/bezoekerscentrum/bezoekerscentrum-de-wieden

 

Dit stukje verscheen eerder in de serie Milieuvriendelijke uitjes in ledenblad Terra van de Stichting Natuur en Milieu.

Hete oude man

Het is zondag en de zon schijnt. De hemel boven Utrecht is helderblauw. Op de zevende dag van de week kun je in de Noordtoren van sterrenwacht Sonnenborgh door een speciale telescoop de zonnevlekken bekijken, op die ene ster die elke ochtend het licht voor ons aandoet. Alleen zie ik geen vlekken. Het oculair is gewoon rood. De sterrenkundige die uitleg geeft ziet ze wèl. Het zijn er weinig dit jaar, wat betekent dat we een koude winter hadden moeten hebben. Hij legt het verband uit, maar ik neem niets op. Ik geniet vooral van het zitten in de wonderlijk serene ronde ruimte. Alsof ik binnen in een schelp ben.

De bibliotheek is al net zo behaaglijk. Klein, de wanden wit gestuukt, de met bescheiden houtsnijwerk versierde boekenkasten grijs geschilderd. Een raam met uitzicht op de vroegere stadsgracht. En de collegezaal neemt mij alsnog in voor de wetenschap. Dezelfde serene rust, niet meer dan vijf collegebankjes. Vrijwilliger Cor paait me met zijn beeldende uitleg. “De zon, dat is net een oude man. Hij wordt steeds heter. U lacht, mevrouw? Ik zie het al, u kent de mannen!” Cor weet ook dat over 500 miljoen jaar de zon de aarde zo zal hebben opgewarmd, dat er geen leven meer mogelijk is.

Daar word ik héél vrolijk van. Ter plekke houd ik op met tobben. Ik zal trouw biologisch boodschappen blijven doen, mij verplaatsen per fiets en afval scheiden, want dat biedt me op de korte termijn een heleboel voordelen. Maar ik tob niet langer over hoe dat nu verder moet, met dat klimaat van ons. Over 500 miljoen jaar is het sowieso afgelopen.

http://www.sonnenborgh.nl

Vanaf_Sterrenwacht,_overzicht_-_Utrecht_-_20235978_-_RCE

Goudeerlijk

Kleinschalige goudmijnwerkers in Afrika en Latijns-Amerika willen veilig werken en een salaris waar ze van kunnen leven. Kleine edelsmederijen in het westen willen eerlijk gewonnen goud en zilver gebruiken. De fairgold registratietool brengt de twee bij elkaar. Met dank aan Solidaridad en Max Havelaar.

Deze twee organisaties willen het gebruik van eerlijk gewonnen goud binnen het bereik brengen van elke goudsmid. Zodat de nieuwe norm wordt: standaard edelmetaal gebruiken waar iederéén in de keten blij van wordt.

Drempel
Solidaridad werkt aan de training van mijnbouwers, Max Havelaar bepaalt de criteria waar eerlijk goud aan moet voldoen. Tot nu toe moest iedereen die eerlijk goud wilde gebruiken zich laten certificeren: het bewijs dat iedere stap van winning tot sieraad voldoet aan bepaalde duurzaamheidscriteria. Dat kost € 1,20 per gram fijngoud extra. Geen godsvermogen dus, maar wel met een minimum van € 500. Bovendien moet vier keer per jaar gerapporteerd worden welke hoeveelheden Fairtrade goud zijn gekocht en verkocht. Alles bij elkaar was dat voor goudsmeden vaak een hoge drempel.

Geen stempel
De gratis registratietool neemt die drempel weg. Makers kunnen zich registreren op fairgold.org en daarna per jaar tot 500 gram eerlijk goud kopen bij een meesterlicentiehouder. Ze mogen géén Fairtrade stempel in hun sieraden zetten, maar kunnen met hun registratie op fairgold.org toch aan hun klanten laten zien dat ze goed goud gebruiken. Bovendien kunnen ze hun verhaal ondersteunen met posters, stickers en brochures van Max Havelaar.

Een groothandel voor de goud-en zilverbranche is op dit moment de enige meesterlicentiehouder in Nederland. Het bedrijf houdt bij wie Fairtrade goud inkoopt. Is een jaar lang niets aangeschaft, dan wordt de registratie van de betreffende goudsmid van de site fairgold.org verwijderd. Max Havelaar controleert de groothandel tot aan de laatste productiestap en steekproefsgewijs de goudsmeden.

Buitenland
In Groot-Brittannië werken al honderd goudsmeden met goed goud. De gezamenlijke campagne Say yes I do to fairtrade gold sloeg enorm aan bij consumenten. In Zwitserland bestaat al een levendige samenwerking met producenten, winkelbedrijven en groothandels.

Vraag en aanbod
Het aanbod op de markt was tot begin 2015 met 650 kilo per jaar voldoende, omdat de vraag nog te onduidelijk is. Solidaridad en Max Havelaar streefden voor het afgelopen jaar al naar een productie van 2000 kilo, en werken gestaag aan stimulering van de vraag. Met de registratietool hebben ze in ieder geval een grote stap gezet. Op zo’n veertig plekken in Nederland zijn nu Fairtrade gouden sieraden te koop. Fairtrade zilver als bijproduct van Fairtrade goud bestaat ook.

Waarom fairgold?
Na de landbouw is kleinschalige mijnbouw de grootste economische sector ter wereld. Er werken liefst 25 miljoen mensen in, onder meestal gevaarlijke omstandigheden tegen een belabberd loon. Gezondheidsgevaren zitten onder andere in vrijkomend fijnstof en het gebruik van kwik. Deze slaan neer in rivieren, op bomen, struiken en gewassen. Mensen die riviervis eten of planten uit hun omgeving worden daardoor (zeer) ziek. Het aantal geestelijk gehandicapten in deze mijnbouwgebieden is hoog, waarschijnlijk door kwik- en cyanidevergiftiging.
Deze mijnwerkers zijn extreem arm en hebben het geld zo hard (meestal betekent dat: meteen) nodig, dat hun onderhandelingspositie bij goudinkopers zeer zwak is. Ze krijgen daarom vaak ver onder de marktwaarde betaald.

http://www.fairgold.org
http://www.solidaridad.nl
http://www.solidaridadnetwork.org/supply-chains/gold
http://www.maxhavelaar.nl
http://www.goldfabrik.nl
http://www.juffrouwdubois.com/nl/fairtrade-goud

De Fairtade goud campagne in Engeland

 

 

goudbaren